 Nida Tüfekçi, Türk Halk Müziği sanatçısı ve halkbilimci. 29 Eylül 1929’da Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesinde doğdu. Annesi Zeynep Tüfekçi, babası Hamdi Tüfekçi’dir. Müziğe çok genç yaşta başladı. Daha ilkokula başlamadan babasından bağlama çalmayı öğrenen Nida Tüfekçi, ilkokul çağlarında bazen derslerde bazen de müsamerelerde saz çalmayı sürdürmüş ve küçük yaşlarda yeteneğini ön plana çıkarmıştır. İlkokulu Akdağmadeni’de , ortaokulu ise Boğazlıyan’da bitirmiştir. Yaşadığı ilçede lise bulunmadığından öğrenimine çevre illerden birinde devam etmiştir. Öğrenim hayatı boyunca saz çalma becerisi ve halk musikisine ilgisi artarak devam etmiştir. 1950’de bitirdiği Ankara Maliye Okulu’nda öğrenim gördüğü yıllarda tanıştığı Muzaffer Sarısözen’in sayesinde 1947’den itibaren TRT Ankara Radyosu’nda konuk saz ve ses sanatçısı olarak görev yapmıştır. 1953’te açılan sınavı kazanarak “Yurttan Sesler” topuluğunun sanatçıları arasına katıldı. Ayrıca, Yenimahalle Musiki Cemiyeti’nde ve Ankara Halkevi’nde halk türküleri ve saz öğretmenliği yaptı. 1958’de halk müziği sanatçısı ve koro yöneticisi Neriman Altındağ ile evlendi. 1959’da eşiyle birlikte Ankara Radyosu’ndan İstanbul Radyosu’na tayin oldu. Bir süre “Tünel Musiki Kültür Derneği” , “Cağaloğlu Aksaray Musiki Cemiyeti” ve “İstanbul Yüksek Öğrenim Talebe Federasyonu”nda halk musikisi dersleri verdi. 1962 yılında eşi Neriman Altındağ Tüfekçi ile birlikte “Yurttan Sesler Kadınlar Topluluğu”nu kurdu. Bu topluluğa “Şef Yardımcılığı” ve “Repertuar öğretmenliği” yaptı. 1964 yılında İstanbul Radyosu Türk Halk Müziği’nden sorumlu Türk Müziği şube müdür yardımcısı oldu. TRT Müzik Dairesi’nin kurulma çalışmalarına katıldı, TRT merkez denetleme kurulu üyeliğine getirildi. 1966’da radyoda Yurttan Sesler Erkekler Korosu, Dört Ses-Dört Saz ve Divan-Bağlama-Cura topluluklarını kurdu, yönetti ve repertuar öğretmenliğini yaptı. 1971-1976 yılları arası Erzurum Radyosu’nda eğitmen ve denetçi olarak çalıştı. 1971’de TRT müzik dairesinin yeniden kuruluş çalışmalarına kurucu üye olarak katıldı. 1974 yılında Türk Halk Müziği merkez müdürlüğü ve bilimsel araştırma, repertuar ve denetleme kurulları başkanlığına getirildi. Nida Tüfekçi, 1976 yılında TRT’den istifa ederek İstanbul Türk Musikisi Devlet Konservatuarı’nın kurucu üyeleri arasında yer aldı. Konservatuar’ın Yönetim Kurulu üyesi ve Başkan yardımcısı oldu. Tüfekçi, bu yöneticilik görevlerinin yanı sıra, Ankara ve İstanbul Radyoları için birçok program hazırladı, sundu. Solo ve topluluk programlarında bağlama sanatçısı olarak ta yer aldı. Yine aynı okulda bağlama, THM solfeji, THM Bilgileri ve Bölge Tavırları derslerini okuttu. TRT’de bulunduğu süre içerisinde yurt içinde yaptığı araştırma gezilerinde yaklaşık 1000 kadar türkü derlemiş ve notalarını yazarak Türk Halk Müziği arşivlerine katmıştır. 1963 yılında eşi ile birlikte “Memleket Türküleri” isimli bir kitap yayımlamıştır. Yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen folklor ve müzik içerikli kongre, panel ve sempozyumlara katılarak Türk halk müziğinin tanıtımına büyük katkılarda bulunmuştur. UNESCO’nun hazırladığı Dünya Müzik Tarihi Ansiklopedisi’ne Türk Halk Müziği bölümünü yazdı. Belçika Radyo ve Televizyonu için, Türk halk müziğini tanıtan 12 bölümlük bir program yaptı.Japon Kültür Bakanlığı’nın çağrılısı olarak gittiği Tokyo ve Karazava’da on beş gün kalarak, konferans ve açıklamalı konserler verdi. TRT Kurumu’nun çeşitli kademelerinde görev yapmış olan Nida Tüfekçi “Ezgilerin Getirdiği”, “Deyişler ve Ezgiler”, “Halk Ozanları Geçiyor”, “Ozanlar ve Bölge Sanatçıları”, “Bağlama Ailesi” adlı radyo programları ile “Türküler ve Oyunlar”, “Türkülerin Dili” adlı televizyon programlarını hazırlayıp sunmuştur. Halk müziği konusunda yaptığı araştırmalar, yazdığı yazılar ve katkıda bulunduğu ansiklopediler nedeniyle “Folklor Araştırma Kurumu” tarafından 1985 yılında “İhsan Hınçer Türk Folkloruna Hizmet Ödülü’nü” almıştır. Nida Tüfekçi’nin çeşitli kurum ve derneklerden aldığı pek çok başarı ödülü vardır. Başarılı çalışmalarından ve üstün hizmetlerinden dolayı 1991 yılında T.C. Kültür Bakanlığı tarafından kendisine “Devlet Sanatçısı” unvanı verilmiştir. Türk folklorunun müzik ve oyun dallarında yurt içinde ve yurt dışında seçkin bir yer edinmiş, kültürümüze yapmış olduğu katkılarla halk müziği dünyasına damgasını vurmuş olan Mehmet Nida Tüfekçi 18 Eylül 1993 Cumartesi günü yaşamına veda etmiştir |
