 Turan Engin, aslen Erzincan’dı bir ailenin çocuğu olarak 1938 yılında İstanbul’da doğdu. Küçük yaşta, halk müziği ile ilgilenmeye başladı. Saz çalmayı Aşık Davut Sulari'nin yeğeni Murat Koç ve Ali Ekber Çiçek'den öğrendi. 1957 yılından itibaren Sadi Yaver Ataman'dan özel dersler alarak Halk Müziği bilgisini ilerletti. 1958 yılında, Sadi Yaver Ataman'ın yönettiği İstanbul Belediye Konservatuarı Folklor Tatbikat Topluluğu'nda ''Ses Sanatçısı'' olarak çalışmaya başladı; ayrıca 1960 yılına kadar İstanbul Radyosu'nda Sadi Yaver Ataman'ın sunup yönettiği Memleket Havaları Saz ve Tel Birliği'nin emisyonlarına katıldı. 1959 yılında, İstanbul Radyosu'nda açılan bir sınavda başarı göstererek ''Yöre Sanatçısı'' statüsünde çalıp-okuma; 1961 yılında açılan ve Muzaffer Sarısözen'in başkanlık ettiği bir sınav ile de Yurttan Sesler Kadrosu içinde çalışma hakkı elde etti. 1967 yılında hocaları Nida Tüfekçi, Yücel Paşmakçı, Tuncer İnan, Ahmet Yamacı ve Neyzen Ulvi Erguner'in teşvik ve talepleri ile Yurttan Sesler Topluluğu'na kadrolu sanatçı olarak dahil oldu. Özellikle bas bariton sesiyle ustaca seslendirdiği Orta ve Doğu Anadolu'nun Uzun Havaları yanında Deyiş, Semah, Coş Havası, Duvaz deh imam gibi mistik yönü ağır basan eserler ve Muhabbet Türküleri ile tanınan Turan Engin, sanat hayatında Aşık Davut Sulari, Ali Ekber Çiçek, Aşık Veysel, Aşık Daimi, Aşık Beyhani, Muhlis Akarsu, Aşık Ali Sultan gibi halk sanatçılarından etkilendi. 45 yılı aşan profesyonel müzik hayatında bu ustaların çizgisini sürdürmeye çalıştı. Ülke genelinde verdiği konserler yanında, yurt dışında da Hollanda, Belçika, Fransa, Almanya ve Bulgaristan'da gerek korist ve gerekse solist olarak çok sayıda konsere katıldı. Bugüne kadar ülkemizin çeşitli yörelerinden 100 civarında türkü, deyiş, semah ve uzun hava örneği derleyip seslendirerek TRT Türk Halk Müziği Arşiv ve Repertuarı'na kazandıran Engin'in yayınlanmış dört adet 45'lik plak, 3 adet de kaset çalışması vardır. 2002 yılında TRT İstanbul Radyosu sanatçılığı görevinden emekli olan Turan Engin, aynı kurumda istisnai akit statüsünde sanat çalışmalarına devam etmiştir. 23 Temmuz 2006 günü aramızdan ayrıldı. Turan ENGİN Doğum Yeri: İstanbulDoğum Yılı: 1938 Aslen Erzincanlı olan Turan Engin, 1938 yılında İstanbul'da doğdu. 1955 yılında Tekel'de işçi olarak çalışma yaşamına atılan Engin, küçük yaştan itibaren müzikle ilgilenmeye başladı ve oturdukları semtte bulunan "Divriğililer Hanı"na sıkça uğrayan Aşık Daimi, Ali Ekber Çiçek, Aşık Beyhani gibi ustaları dinleyerek büyüdü. Bağlama çalmayı Aşık Davut Sulari'nin yeğeni Murat Koç ve Ali Ekber Çiçek'ten öğrenen sanatçı, yine bu tarihlerde Aşık Veysel ve Dursun Cevlani'yi tanıma olanağı buldu. 1957 yılında Sadi Yaver Ataman'la tanışan Turan Engin, kendisinden "bağlamada tezene farklılıkları" konusunda dersler aldı. O günlerde, radyoda haftada bir canlı yayın yapan "İstanbul Belediyesi Folklor Tatbikat Topluluğu"nu yöneten Ataman tarafından sesinin güzelliği fark edilerek topluluğa davet edilen sanatçı, müzik yaşamında çok önemli olduğunu vurguladığı o günü şöyle anlatır: "...Tramvayla İstanbul Radyoevi'nin önüne kadar geldim. Aşağı indim ama radyoya girmeye cesaret edemedim. Hemen bir başka tramvaya binip eve dönmek istedim. Tam o sırada kulağımda şiddetli bir acı duydum. Birisi kulağımı tutmuş çekiştiriyor, bir taraftan da "nereye gidiyorsun" diye bağırıyordu. Döndüm baktım, Sadi Yaver Ataman. Meğer o da aynı tramvayda imiş ve hemen arkamda oturuyormuş. Sonuçta radyoya birlikte girdik. Canlı yayındı... Ben orada 'Kuleden Gel Kuleden' adlı uzun havayı okudum, "peşine bir türkü bağla" dedi. Karşımda hepsi hayranlık duyduğum, zevkle dinlediğim büyüklerimden oluşan bir koro vardı. 'Derdim Çoktur Hangisine Yanayım'a girdim; bitirdiğimde geldi yanaklarımdan öptü." Radyoya ilk adımını böylece atan Turan Engin, 1965 yılında Nida Tüfekçi, Yücel Paşmakçı, Ahmet Yamacı, Tuncer İnan, Ulvi Erguner gibi ustaların teşviki ve değerlendirmeleri sonucunda, "Yurttan Sesler Topluluğu"nun kadrolu sanatçısı oldu. Bas-bariton sesiyle, uzun havaları, semah ve deyişleri büyük bir ustalıkla icra eden sanatçı, "Vardım Hint Eline Kumaş Getirdim", "Bugün Ben Bir Güzel Gördüm", "Kadir Mevla'm Senden Bir Dileğim Var", "Şu Sinemde Yarelerim Sızılar", "Menzil Almak İstersen" gibi birçok türkü ve uzun havayı derleyerek TRT THM Repertuarı'na kazandırdı. 26 Ocak 2003'te İstanbul Radyosu'ndan emekli olduktan sonra da, katıldığı birçok radyo ve televizyon programında türkülerini halen ilk günün heyecan ve coşkusuyla okumaya devam eden Turan Engin, 21 Temmuz 2006 günü İstanbul'da yaşamını yitirdi.
|
